Hepimiz saçlarımızı kestirdiğimizde bazı bölgelerin diğerlerinden daha hızlı uzadığını görürüz. Hatta saçları canlansın diye saçlarını kazıtan insanlar artık bazı bölgelerin hiç uzamadığını veya inceldiğini fark ederler. Saçlarımız her saç telinin ayrı ayrı evrelerde (mozaic cycle) bulunduğu dinamik bir yapıya sahiptir.
Irklar arasında farklılıklar olmasıyla birlikte, (Asyalılarda ve siyah ırkta saç yoğunluğu beyaz ırka kıyasla daha azdır) bir kişide ortalama 100.000-125.000 civarında terminal saç teli bulunur.
1984 yılında patoloji uzmanı John T. Headington, saçlı deriden aldığı örnekleri (punch biopsy) o güne kadar herkesin yaptığı gibi boyuna değil de enine (horizontal) yaptığı bir kesi ile incelemeye başlayınca FOLİKÜLER ÜNİTE kavramı meydana gelmiştir.
FOLİKÜLER ÜNİTE NEDİR?
Foliküler ünite kollajen bir bant ile çevrelenen, çoğunlukla 1,2 veya 3 (nadiren 4-5) saç teli bulunduran, ter bezi (sebaceous gland) ve her saç teline yapışan çok ince bir kasın (arrector pili muscle) yapıştığı bölgeyi de içeren yapıttır. Bütün saçlarımız bu 2′li, 3′lü saçları barındıran foliküler ünitelerden oluşur.
Saç Döngüsü: Saçlarımız devamlı uzama, incelme, dökülme, evrelerini kapsayan dinamik bir döngü içindedir. Bu aşamalar her saç folikülünde birbirinden bağımsız olarak devam eder.
Anagen Faz: Kalın, sağlıklı, uzayan terminal saçların bulunduğu evredir. Saçlarımızın yaklaşık % 84 – 90′ı anagen aşamadadır. Bu faz her saç teli için yaklaşık 3 yıl sürer.
Katajen Faz: Yaklaşık 3 hafta süren bir geçiş dönemidir. Programlı hücre ölümü (apoptosis) başlar. Dermal papilla sıkışır ve saç kökü cilt içinde yükselir. Saçta incelme ve pigment kaybı başlamıştır. Saçlarımızın yaklaşık % 2′si Katajen fazdadır.
Telojen Faz: Ortalama 3 ay sürmektedir. İncelmiş ve pigmentini kaybetmiş saçlar dökülür (club hair). Ne olduğunu bilinmeyen bir sinyal ile saç ana hücresinden (stem cell) yeni bir folikül oluşmaya başlar. Bazen de uyuma fazı (Lag phase) dediğimiz bir döneme girilir ve saç 2-5 hafta hiçbir gelişme olmadan bekler. Saçlarımızın yaklaşık % 10 – 15′i telojen fazdadır. 100.000 saç teli olan bir kişinin saçlarının yaklaşık % 10′unun telojen fazda olduğunu düşünürsek; 90 – 100 gün süren telojen fazda günlük ortalama 100 tel saç kaybı normal kabul edilir.
Arrector pili kasının saç folikülüne tutunduğu noktada Bulge bölgesi bulunmaktadır. Farelerde bu bölgeden alınan kök hücreler (follicular stem cells) laboratuar ortamında tekrar hayvan derisine enjekte edilerek yeni kıl oluşumu başlatılabilmektedir. Bu yöndeki çalışmalar önümüzdeki yıllarda saç nakli operasyonlarında yeni stratejiler geliştirilmesine yardımcı olacaktır.
